Porijeklo stanovništva Plava i Gusinja: Potomci Omer-age bili dizdari Gusinja, Plava i Bihora

Utemeljivači i osnivači današnjeg Gusinja su Omeragići. Prvi koji je primio Islam dolaskom Turaka u ove krajeve 1455. godine je Omeraga Šalja, a njegovo ime bješe Deda Šalja, katoličke vjere, ilirskog porijekla. Tadašnje turske vlasti dadoše Omer-agi velike posjede u Gusinju i Plavu.

41BA51ED 4B64 4A5C ABC3 72E9CD3ED777



 

Omer-aga imao je dva sina, Hasan-agu Tahir-agu. Hasan-aga je napravio prvu kuću iznad rijeke Grnčara i osnova Omeragića mahalu u Gusinju, a njegov brat Tahir-aga osnova Omeragića mahalu u Plavu. Bili su jako odani turskoj vlasti i kod Turaka dobiše veliki ugled kao i kod starinskog ilirskog stanovništva. Zbog velike odanosti turskoj vlasti, djecu Omer-age poslaše u Istanbul na školovanje i tako potomci Omer-age postaše dizdari (upravitelji) Gusinja, Plava i Bihora od 1461 – 1590.

Omeragići su Šalje, ilirsko pleme, nacionalno se izjašnjavaju Bošnjacima. Dali su veliki broj visoko obrazovanih ljudi. Iz turskog perioda čuveni su Smail­agaAdem-aga Omeragić.

Sa osnivanjem Gusinja prema turskim tefterima iz 1461. u Gusinju su živjela turska plemena Basagi, (Basagići), Bumbari (Bumbarevići), Kapidzi (Kapidzići), Hodze (Hodzići), Koke, Peji (Pejići), Selimi (Selimovići) preci velikog bošnjačkog književnika, Mehmeda Meše Selimovića. Causi (Causevići), Sehu (Šehovići) Bardaki (Bardakići), Banderi, Cirik (Cirikovići), Biruli (Birulići), Smakoli (Smakočevići), Sadi (Sadici), Sestani (Šestovići).

Krajem 1495. godine Gusinje naseljavaju Bekteci (Bekteševići) iz Rijeke Crnojevića. Kao muslimani su došli u Gusinje, ilirskog porijekla su i nacionalno se osjećaju Bošnjacima. Mulići i Kobilići su od Bekteševića i jedan su rod. Dali su veliki broj učenih ljudi (sin Abdulaha Bekteševića, Ejup Bekteš rođen u Gusinju u vrijeme Kemal paše Ataturka završio je visoke vojne ško1e u Njemačkoj za vojnu industriju i bio je ministar u vladi Turske u periodu od 1929 – 1933.).

Omeragići gube vlast dolaskom Veli-bega 1590. godine koga je skadarski vezir imenovao za glavnog dizdara Gusinja i Plava. Veli-beg je iz provincije Horosan koja je bila u sastavu Otomanske turske imperije, a danas ta provincija pripada Iranu. Veli-beg je imao tri sina: Ahmed-bega, od njega su ŠabanagićiRedžep-bega, od koga su Redzepagići i Ibrahim-pašu, od koga su današnji Pašići. Šabanagići su izumrli smrću velikog junaka A1i-paše Gusinjskog 1885. godine.

Od Ibrahim-paše ostala je jedna porodica Pašića u Gusinju (Mustajbega i Dzeladin-bega Pašića). Redzepagića ima nekoliko hiljada koji vode porjeklo od ove velike begovske porodice. Iz ove ugledne begovske porodice poniklo je na stotine visoko obrazovanih ljudi, (akademika, nekoliko doktora nauka, visokih oficira, diplomata, advokata, književnika…)

Redžepagići su turskog porijekla, nacionalno se osjećaju Bošnjacima. Odigrali su veliku ulogu u širenju islama na ovim prostorima. Bili su gospodari punih 400 godina od Vrmoše do Sjenice. Iz ove porodice ponikle su tri paše: Ibrahim paša, Mehmed paša i Ali paša. Bili su u prljateljskim vezama sa Corpašićima i Hajdarpašićimau Bihoru, a takođe i sa Mahmutbegovićima u Peći. Današnji Begoli u Peći su potomci Mahmutbegovića.

Čekići: doseljeni u Gusinje 1625. godine iz Hercegovine. Stara vlastelinska porodica iz doba Kulina bana i Herceg Stjepana. Ilirskog su porijekla, nacionalno se osjecaju Bošnjacima. Primili Islam 1540. godine. Dolaskom u Gusinje beg Šabanagić dodjeli Čekićima planinu Vulušnicu, Kosticu i Herlec i današnji prostor od Čekica džamije do Ali pašinih izvora. Bili su veliki junaci, imali su najbolju konjicu na prostoru Šabanagića nahije, najbolje muzičare i pjevače, trgovce i zanatlije. Učesnici su mnogih ratova u Osmanskom carstvu. Od Gusinja do Jemena, od Gusinja do Budirna, od Gusinja do Kavkaza i od Gusinja do Moreje.

Radončići i Koljenovići: doseljeni u Gusinje 1636. godine. Pripadaju plemenu Kuci iz Orahova, ilirskog su porijekla, nacionalno se osjećaju Bošnjacima. Njihovi rodjaci su Lukovići, Abdići, Rašići i Malagići. Iste godine primili su Islam i dobli od bega Šabanagića planinu Bor i Bradu vezirovu. Najveće su pleme u Limskoj dolini (ima ih 10.000 zajedno sa Koljenovićima). Imaju veliki broj obrazovanih ljudi. Iz plemena Koljenovića ponikao je Dzafer ­paša veliki vojni strateg Osmanske imperije.

Hoti, Grude, Kastrati i Nikočevići – doseljeni u Gusinje 1645. godine, ilirskog su porijekla, nacionalno se osjecaju Bošnjacima, iste godine primili su Islam. Hoti su veliko pleme u Gusinju, a Grude, Kastrati i Nikočevići su malobrojni. Bili su veliki ratnici u doba kraljice Teute i Osmanliskog carstva.

Sujkovići, Kurtagići, Šarkinovići, Kikovići, Bajrovići, Bicići, La1ičići, Mrkulići, Šabovići, Redžići i Redžematovići doseljeni su u plavskogusinjski kraj 1595. godine. Pripadaju plemenu Kučima, ilirskog su porijekla, nacionalno se osjecaju Bošnjacima. Iste godine su primili islam. (Čuveni junaci Ramo Sujkovic, Omer aga i Zejnil aga Kurtagić, Murat Bajrović, Mehmed i Jusuf Laličić, Dino Mrkulić, Jakup i Hasan Ferović).

Bašići, Jevrići i Lalići doseljeni u Gusinje 1550. iz Ljesa. Ilirskog su porijekia, nacionalno se osjecaju Bošnjacima.

Balići, Musići i Canovići su Klimente, ilirskog prorijekla, nacionalno se osjećaju Bošnjacima, doseljeni u Gusinje 1698. godine iz Vuklje.

Vukelji – doseljeni u Gusinje 1675. godine iz Vuklje, Klimente Ilirskog porijekla, osjećaju se Bošnjacima. Čuveni junak iz ovog plemena Ibro Vukelj, učesnik bitke na Nokšiću 1879. i na Grebenu 1911. Beg Šabanagić dodijelio je selo Dolju Vukljima.

Deljani, Ljucevići, Pjetrovići, Feratovići i Dješevići – doseljeni u Gusinje 1699. godine, pripadaju plemenu Bokeći, Ilirskog su porijekla, nacionalno se osjecaju Bošnjacima, iste godine primill su islam.

Nekovići, Miljevići, Hadzialjevići, Gačevici, Damjanovići, Djurkovići i Djukanovići doseljeni 1711. godine. Pripadaju Kučima, ilirskog porijekla, nacionalno se osjecaju Bošnjacima.

Godine 1670. Vusanje, Hakanje, Martinoviće naseljavaju Klimente iz Vuklje, Niksa, Selca i Boge. Beg Šabanagić dodijeljuje ove posjede Klimentama jer su primili islam. Svi su ilirskog porijekla, nacionalno se osjecaju Albancima. (Djonbaljaj, Ahmetaj, Lecaj, Preljvukaj, Cosaj, Baljidemaj, Hasandjekaj, Dedusaj, Bruncaj, Pepaj, Novaj, Selimaj, Bacaj, Kuka, Celjaj, Uljaj i Gorcaj). Iz ovog plemena veliki je broj visoko obrazovanih ljudi. Mnogo su jada zadali turskim vlastima, a zajedno su ratovali sa Bošnjacima protiv Crnogoraca i Srba.

Pirovići i Šujaci doseljeni su u Gusinje 1711. godine. Piperi su, ilirskog su porijekla, ocjecaju se Bošnjacima.

Gusinje je podijeljeno po mahalama. Najstarija je Omeragića, pa Bekteševića, Ibrahimagića, Čekića, Radončića i Hotska.

Plavljani i Gusinjani najbolje su se osjećali pod upravom Bosne, jer su došli u dodir sa narodom srodnim po vjeri, jeziku i krvi. Zato svoj jezik nazivaju bosnjački ili bosanski.

Ovi podaci i zapisi uzeti su iz knjige – geografija kosovskog vilajeta, objavljena u Istambulu 1852. godine iz poglavlja Karada ve Ordu (Crna Gora i narod, str. 78, 79, 80, 81, 82, i 83. Autori knjige Rifat Basa i Salih Akaj. Knjiga je napisana na staroturskom jeziku.)

Napisao: Prof. Rizah Gruda /GG

Komentari  
-7 # Samir 2020-01-10 21:41
Jako poucan text iz kog se jednostavno moze zakljuciti da je majoritet ovog stanovnistva u glavnom Albanskog porijekla. Naravno s danasnje tacke gledista je jedan dobar dio ovog stanovnistva zbog komplexnih socioloskih, etnickih i asimilatorskih procesa poceo da se identifikuje u Boshnjackom etnosu sto je sasvim normalno u uslovima pod kojima su izgubili kontakt sa albanskim jezikom sto zbog prinude sto zbog cijelokupne razvojne i edukativne perspektive svojih pokoljenja. U svakom slucaju je evidentno da je njihovo izvorno porijeklo Albansko tj ilirsko. Ova pojava nije iznimka vec je prisutna i u NovoPazarskom Sandzaku, Makedoniji i Grckoj i svijedoci o svim komplexnostima i pritiscima kojima je Albanski etnos bio izlozen u svojoj Istoriji. Albanci sa podijednakim respektom i razumjevanjem prihvataju ovu realnost i postoju njihovu proslost bez obzira da Li se ti ljudi osjecaju kao Albanci ili boshnjaci jer u sirem kontextu su svakako iliri.
Odgovori | Prijavi moderatru
+7 # Made_in_Sandzak 2020-01-11 10:37
Naravno da je albanskog porijekla. Sve se čini i dan danas da se iskrivi naše porijeklo, čak i u ovom tekstu, da ne povjeruje čovjek kakve nebuloze su ovdje napisane. Koji Omeragići šta je vama ljudi???? Namah Deda Shalja koji je Albanac prozborio bosanski i dobio ime na ić????
Kakve gluposti ccccc
Odgovori | Prijavi moderatru
-8 # Samir 2020-01-11 12:37
Sve je to komplexna prica...kao sto rekoh nisu Plav i Gusinje izuzetak toga ima svuda gde god su albanska plemena bila u nekoj frikcije sa okruzenjem od Cg, Srbije, Makedonije i Grcke. Bitno je da se kod ljudi podigne samosvijest o autenticnom porijeklu i iako su jezik zamijenili nekim drugim. Bosanskim, srpskim, makedonskim ili grckim to ne treba da ih Tisti ili gusi njihovo Albansko porijeklo jer jezik se brzo uci...pogotovo je to jednostavno za mlade ljude koji bi savladali Albanski 3-10 god. To sto je jezik zapostavljen u zadnjih 100-200 god nije neprebrodiva prepreka...
Odgovori | Prijavi moderatru
-1 # Живојин 2020-01-11 22:43
Bitno je da se kod ljudi podigne samosvijest o autenticnom porijeklu i iako su jezik zamijenili nekim drugim. Албанским ili grckim to ne treba da ih Tisti ili gusi njihovo српско porijeklo jer jezik se brzo uci...pogotovo je to jednostavno za mlade ljude koji bi savladali српски 3-10 god. To sto je jezik zapostavljen u zadnjih 100-200 god nije neprebrodiva prepreka... кад се зна да на Хиландару почива Репос, рођени брат Ђурађа катриота Скендербега од мајке Војиславе и оца Ивана, великок ктитора манастира Хиландара, а да је Александар Љека Дукађин цивилозовао арбанашка племена у држави коју им је Ђурађ основао јуначки се борећи против Турака!? ;-)
Tungatjeta shoku Samir!
Odgovori | Prijavi moderatru
+1 # Samir 2020-01-12 12:20
Daj bre Zivojine u te bajke koje pises samo vi raspameceni sovinisti vjerujete! Pa Skenderbeg vam je popalio sve Srpsko gde god je prosao jer ste tad bili s Turcima. Oliveru dali Bajazitu, Srbiju u Miraz i Srusili Konstantinopolj sa Turcima...Stefan Oliverin brat ucestvovao u osvajanju Konstantinopolja na stranu Osmanlija. Kad je krenu Janosh da pomaze Skenderbegu u borbi protiv Osmanlija opet srbi na stranu Turaka pa nemoga da stigne u 2 Kosovski boj nego nastade ona izreka Kasno Janko na Kosovo stize? Shvati da su vas popovi lagali o vasoj Istoriji jer u Srbiji nikada Skenderbeg nije imao spomenik jer nije imao sa srpstvom nista a zena mu jeste bila crnogorka i stoga su im djeca imala crnogorska imena iako je Skenderbeg albanac katolik i nosio titulu Kristov Atleta od Watikana.
Odgovori | Prijavi moderatru
-2 # Живојин 2020-01-12 23:26
Daj bre Самире u te bajke koje pises samo vi raspameceni sovinisti са Едукативног факуЉтета из Прирена vjerujete? А кад смо већ код тога, има илинеки факултет, а да није "едукативан" илије "едукативан" само тај призренски где шоку мастер-бушњак претвара историју у повјесну хистерију? ;-)
Odgovori | Prijavi moderatru
-5 # KANGAL 2020-01-11 13:03
Sigurno 25 % muslimanskog stanovništva Sandžaka je albanskog porijekla ( pogotovo istočni dio Plav,Gusinje,Petnjica,Rožaje,dio sjeničke opštine ,Tutin i Novi Pazar,gdje ukupno gledano dostižu i 40 % od ukupne bošnjačke populacije)....Ali dobar dio je izmješan sa bošnjačkim elementom ( koji je isto većinski ilirskog porijekla) tako da danas imamo Bošnjake Sandžaka,kao specifičnu populaciju u odnosu na ostali bošnjački korpus.Očigledno je da razlike postoje između Bošnjaka Sandžaka i onih u B i H,ali to nije ništa neobično....Uzmite samo primjer Srba iz npr. Valjeva i Leskovca,ili Srba iz Užica i Požarevca ( da ne govorimo o Srbima iz Bosne )...Ili Hrvata iz Hrv.Zagorja i Hrvata iz Like ili Slavonije...i onih iz Bosne....Taj proces stvaranja današnjih nacija tekao je jako dugo i bio je u međusobnom dodiru etnosa koji su živjeli jedni kraj drugih.
Odgovori | Prijavi moderatru
-2 # Olivera 2020-01-12 11:22
Poreklo stanovnika Velike se nije podudaralo sa poreklima potomaka ovih konvertita i posle begova. Zato su tako i prošli od istih potpomognuti sa njihovim fašističkim saveznicima.
Odgovori | Prijavi moderatru
Napiši komentar
NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne nužno i stavove internet portala Sandzaklive.rs. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Portal Sandzaklive.rs zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja. Zbog velikog broja komentara Sandzaklive.rs nije dužan obrisati sve komentare koji krše pravila. Kao čitalac također prihvatate mogućnost da među komentarima mogu biti pronađeni sadržaji koji mogu biti u suprotnosti sa vašim vjerskim, moralnim i drugim načelima i uvjerenjima.